Kiedy wolno sprzeciwić się prawowitemu papieżowi: PRZYPADEK ROBERTA GROSSETESTE, BISKUPA LINCOLN

Jako rzekomy historyczny precedens charakterystycznego dla arcybiskupa Lefebvre’a oraz jego naśladowców postępowania określanego mianem „uznawania i sprzeciwiania się” władzy kościelnej (uznawanej przez opierających się za prawowitą) powoływano się na postępowanie wielkiego angielskiego uczonego-biskupa, Roberta Grosseteste, urodzonego około roku 1170, zmarłego zaś w roku 1253. Biskup Grosseteste cieszył się opinią „najpewniej najzagorzalszego i najbardziej bezkompromisowego papisty wśród średniowiecznych autorów angielskich”1. Niemniej jednak gdy papież Innocenty IV usiłował nakazać mu powołanie na urzędy kościelne niegodnych kandydatów, biskup Grosseteste otwarcie mu się sprzeciwił:
W roku 1250, mając na karku przynajmniej osiemdziesiąt lat, biskup udał się na dwór papieski, by tam zgłosić swój sprzeciw. Przybył sam, mając za towarzysza jedynie urzędnika swej kurii […] Papież Innocenty IV siedział otoczony kardynałami oraz dostojnikami swego dworu i słuchał najbardziej pedantycznie przygotowanej i najgwałtowniejszej mowy oskarżycielskiej spośród tych, jakich mogli kiedykolwiek wysłuchać wielcy papieże u szczytu swej potęgi”2.
Lekceważenie szczegółów sprawy prowadzi zwolenników oporu wobec człowieka uznawanego za papieża do wniosku, że idą oni po prostu w ślady biskupa Grosseteste, który sprzeciwił się Innocentemu IV. Katolicka nauka dozwala opierać się papieżowi wydającemu polecenie ze swej istoty niemoralne (wewnętrznie złe moralnie) – na przykład: mam prawo (a nawet obowiązek) odmówić, gdyby papież nakazał mi kogoś zamordować. Jednakże arcybiskup Lefebvre oraz jego naśladowcy odmawiają podporządkowania się decyzjom, które nie są żadną miarą wewnętrznie złe: na przykład nakazowi zaprzestania działalności seminarium w Econe oraz FSSPX albo uzyskania papieskiego mandatu celem wyświęcenia biskupów lub kapłanów.
Biskup Grosseteste zaprotestował przeciw nakazowi, który w jego przekonaniu był wewnętrznie zły: trzymał bowiem, iż wyznaczenie na pasterza dusz niegodnego kandydata stanowi grzech ciężki. Spełnienie takiego polecenia uznał, zgodnie z dokumentem, jaki przedstawił Innocentemu IV w Lyonie w roku 1250, za „sprzeczne z przykazaniami Chrystusa”. Jakże różne to od opierania się człowiekowi uważanemu za papieża, który wydaje nakaz nie będący w swej istocie niemoralnym.
1William Abel Pantin, Grosseteste’s Relations with the Papacy and the Crown, w: Robert Grosseteste, Scholar and Bishop, pod red. D.A. Callus, 1953, s. 183.
2Sir Maurice Powicke, Wstęp do zbioru esejów Callusa, s. XXIII.

