PRAWDZIWE ZNACZENIE KANONU ŚW. WINCENTEGO Z LERYNU

Czy wolno nam odrzucać nauczanie Kościoła dotyczące prawdy, w którą [przed jej ogłoszeniem] wierzono nie zawsze, nie wszędzie i nie powszechnie? – PRAWDZIWE ZNACZENIE KANONU ŚW. WINCENTEGO Z LERYNU

Żyjący w piątym wieku po Chrystusie mnich, święty Wincenty z Lerynu, jest autorem sławetnego traktatu broniącego religii katolickiej przed heretyckim nowinkarstwem. Jego praca, napisana A.D. 434 pod pseudonimem Peregrinus, znana jest pod tytułem Commonitorium przeciw bezbożnym nowościom wszystkich odszczepieńców. Praca owa nosi podtytuł O starożytności i powszechności wiary katolickiej przeciw bezbożnym nowinkom wszelkich herezji. W dziele owym św. Wincenty przedstawia to, co obecnie znamy pod nazwą „kanonu św. Wincentego” („kanon” oznacza w tym przypadku „zasadę/regułę”), formułę, która służy za kryterium ortodoksji w okresie kontrowersji doktrynalnych. Gdy wszczyna się dysputa na temat opinii teologicznej, która jeszcze nie została przez Kościół rozstrzygnięta, zastosowanie kanonu św. Wincentego daje pewność bezpiecznego trzymania się prawdziwej nauki oraz że nie damy się zwieść błędowi.

Kanon ów znajduje się w kilku miejscach Commonitorium (rozdziały 2–4, 27 oraz 29), zacytujmy jednak dwa najbardziej charakterystyczne:

[Z rozdziału 2]
„Co więcej, w łonie samego Kościoła katolickiego, należy dołożyć wszelkich starań, abyśmy trzymali się tej wiary, którą wyznawano wszędzie, zawsze i przez wszystkich. Ponieważ to właśnie jest w najściślejszym znaczeniu tego słowa katolickie – co wedle samej nazwy i zgodnie z naturą danej rzeczy obejmuje wszystko na sposób powszechny. Tę zasadę dostrzeżemy, jeśli pójdziemy tropem powszechności, starożytności i jednomyślności. Tropem powszechności pójdziemy, jeśli wyznamy, że prawdziwa jest tylko ta wiara, którą wyznaje Kościół po całym okręgu ziemi. Tropem starożytności pójdziemy, jeśli choćby o jotę nie oddalimy się od interpretacji, których trzymali się z niezmiennością nasi święci przodkowie i ojcowie. Tropem jednomyślności (na sposób podobny do tropu starożytności) pójdziemy, jeśli przylgniemy do zgodnych definicji i ustaleń wszystkich, a przynajmniej niemal wszystkich kapłanów i uczonych.

[…]

[Z rozdziału 29]
Podobnie stwierdziliśmy, że w Kościele szacunek należy się [niemal idealnie] powszechnej jednomyślności na równi ze starożytnością, aby nie odpaść od integralnej jedności i nie popaść w schizmę lub heretyckie nowinkarstwo. Dalej stwierdziliśmy, że w kontekście owej kościelnej starożytności należy z wielką troską i powagą zatroszczyć się, aby wszyscy chcący stronić od herezji trzymali się dwóch zasad postępowania: (1) po pierwsze należy upewnić się, czy decyzja w danej kwestii została u zarania chrześcijaństwa podjęta przez cały stan kapłański Nowego Przymierza, mając za podstawę sobór powszechny; oraz (2), po drugie, jeśli miałoby pojawić się jakieś nowe zagadnienie, na temat którego Kościół jeszcze definitywnie się nie wypowiedział, należy odwołać się do opinii świętych ojców Kościoła, a przynajmniej do tych, którzy, w swoim własnym miejscu i czasie, pozostając w łączności sakramentalnej i komunii wiary, zostali uznani za prawowitych przewodników w ortodoksji; i jakiekolwiek okażą się ustalenia dotyczące ich ustaleń – jednomyślnych i harmonijnych – to właśnie należy uznać bez cienia wątpliwości i jakiegokolwiek wahania za prawdziwe i powszechne nauczanie Kościoła” .

Kanon św. Wincentego uznaje zatem trzy kryteria, na podstawie których można ustalić, czy dane nauczanie jest ortodoksyjne i powszechne, czyniąc je całkowicie godnym zaufania: istotne jest, czy dana prawda była wyznawana „wszędzie, zawsze i przez wszystkich” (quod semper, quod ubique, quod ab omnibus). Precyzyjniej byłoby powiedzieć o dwóch, a nie trzech kryteriach, ponieważ w kategorii „przez wszystkich” zawiera się zarówno „zawsze”, jak i „wszędzie” – i zaiste w rozdziale 29 Commonitorum sam św. Wincenty zawęża liczbę kryteriów do dwóch: powszechności oraz starożytności. Powszechność dotyczy tego, że w daną prawdę wierzono i nauczano jej wszędzie, podczas gdy kryterium starożytności dotyczy faktu, że wierzono w nią i nauczano jej od początku istnienia Kościoła. Innym sposobem określenia tego byłoby stwierdzenie, że decydującymi kryteriami są powszechność w przestrzeni oraz powszechność w czasie.

Kluczowe pytanie, które należy w tej chwili zadać, brzmi: czy wystarczy, że dana prawda spełni jedno tylko kryterium – powszechności w przestrzeni albo powszechności w czasie – by w bezpieczny sposób można było ją przyjąć jako katolicką; czy też może spełnione muszą zostać oba kryteria, albowiem w przeciwnym wypadku – gdy dane nauczanie nie spełni choćby jednego z podanych kryteriów – można lub trzeba je odrzucić?

Zwolennicy oporu wobec modernistycznych okupantów Kościoła, uznający ich jednocześnie za prawowitych hierarchów, usilnie trzymają się tezy, że jeśli podanej do wierzenia prawdy Kościół nie głosił od starożytności (powszechność w czasie), katolik ma swobodę – a często nawet obowiązek – odrzucić ją. Powód, dla którego „opornicy” uporczywie głoszą powyższą tezę, jest prosty: to „logiczna” podstawa mająca legitymizować całe ich stanowisko teologiczne, które zakłada, że (po)soborowi pseudopapieże są prawowitymi hierarchami Kościoła; przy okazji pozbywają się niewygodnego balastu w postaci obowiązku podporządkowania się im (choć deklarują, iż uznają ich za prawowitych pasterzy – ważnie wyświęconych i legalnie zajmujących swoje stanowiska; wymieniają ich w kanonie Mszy świętej jednym tchem ze „wszystkimi prawowiernymi powszechnej i apostolskiej wiary wyznawcami”).

Na pierwszy rzut oka mogłoby zdawać się, że kanon św. Wincentego można interpretować na więcej niż jeden sposób, „oporowcy” zaś najwyraźniej wybrali sobie interpretację, która pasuje do ich stanowiska i praktycznej metody postępowania. Pozostaje nam zatem udowodnić stanowisko prawdziwe, takie mianowicie, że zasada podana przez św. Wincentego z Lerynu przewiduje, iż spełnienie któregokolwiek z jej warunków – powszechności w przestrzeni ALBO powszechności w czasie – wystarczy, by uznać dane nauczanie za katolickie i stanowiące część powszechnego zwyczajnego nauczania Kościoła, które jest zgodnie z orzeczeniem Soboru Watykańskiego nieomylne.

Takie jest też zdanie uznanych teologów.

Monsignor Gerard von Noort w trzecim tomie swojej Dogmatyki wskazuje ponadto, że w przeszłości wyznawcami interpretacji przyjmowanej przez dzisiejszych „oporowców” byli starokatoliccy heretycy, którzy w dziewiętnastym wieku odrzucili nauczanie Soboru Watykańskiego (1869–1870):

„Gdy dostępne nam starożytne dokumenty [wyznania wiary, uroczyste orzeczenia, księgi liturgiczne, pisma teologów etc.] nie mają wystarczającej wagi, by stanowić dowód na panującą od najdawniejszych czasów jednomyślność w danej sprawie lub gdy w sposób bezsprzeczny wskazują na to, że owej jednomyślności nie było, nie wolno pochopnie wyciągać stąd wniosku, że dana prawda wiary nie należy do Tradycji apostolskiej. W pierwszym przypadku może być tak, że mieliśmy do czynienia z jawną i całkowitą jednomyślnością, która jednak nie znalazła swego odzwierciedlenia na piśmie, gdyż nie wszystko zostało w ten sposób udokumentowane i nie wszystko, co kiedykolwiek napisano, zachowało się do naszych czasów. Jeśli chodzi o drugi przypadek, należy wskazać, że nie wszystkiego, co formalnie zawiera się w Tradycji apostolskiej, Kościół zawsze nauczał w sposób wyraźny i dobitny. Istnieje coś takiego jak prawdziwy postęp w wiedzy dotyczącej treści chrześcijańskiego objawienia oraz sposobu formułowania jej; zajmiemy się nim bezpośrednio w Traktacie na temat Wiary. Co więcej, należy wspomnieć o tym, że pełne wyjaśnienie kwestii zawartych w depozycie objawienia na sposób domniemany lub niesprecyzowany następuje w procesie wymagającym pewnej dysputy, która może przeciągać się w czasie. W przypadku takich prawd jedynym pewnym i godnym zaufania kryterium Tradycji jest rozwijająca się stopniowo i w efekcie końcowym doskonale harmonijna jedność żywego magisterium, któremu obiecano asystencję Ducha Świętego – nie tylko do jego materialnej obrony, lecz również do wyjaśniania Tradycji. Starożytne dokumenty mają zatem swoją wartość o tyle, o ile ukazują, jak przebogacie bujne drzewo obecnej Wiary stopniowo wyrastało, aż do dziś, otoczone czujną troską wyznaczonych do tego celu ogrodników – wyrastało z zasadzonego w odległej przeszłości ziarna Wiary.

To w świetle powyższych obserwacji należy ocenić kanon autorstwa św. Wincentego z Lerynu (AD 434), który stał się obiektem wielu nadużyć ze strony naszych przeciwników, szczególnie w okresie Soboru Watykańskiego. Kanon ów głosi, co następuje: «Należy usilnie troszczyć się, byśmy trzymali to, w co wierzono wszędzie, zawsze i w co wierzyli wszyscy, ponieważ to jest prawdziwie i bezsprzecznie katolickie». Formułując swój kanon, św. Wincenty miał zamiar dać konkretnych osobom kryterium rozpoznawania prawdy w przypadku, gdy właśnie powstał jakiś spór i nie został jeszcze uroczyście rozstrzygnięty orzeczeniem Kościoła. Święty podał następujące zasady: (a) gdy tylko nieliczni nie zgadzają się z danym nauczaniem, należy pójść za wyrażoną jednomyślnie moralną zgodą kościołów lokalnych – to „argument z powszechności”; ale (b) jeśli całkiem spora grupa teologów nie zgadza się z popularniejszą opinią (tak że nie można w danym momencie mówić o jednomyślnej zgodzie), należy opowiedzieć się po stronie tego konsensusu, jaki panował, zanim pojawił się spór: to „argument ze starożytności”.

Nakreślona powyżej zasada postępowania, choć czasem trudna do zastosowania, jest zupełnie poprawna w sensie pozytywnym: gdy w sprawie interpretacji danego nauczania jednomyślność panuje obecnie lub panowała niegdyś, należy opowiedzieć się właśnie za ową opinią. Zasady nie można jednak stosować w sensie ekskluzywnym – możliwa jest sytuacja, w której zostanie nam przestawione do wierzenia nauczanie „prawdziwie i bezsprzecznie katolickie”, tj. należące do objawienia, co do którego nie ma jednomyślności w danym momencie, ani nigdy jej nie było. Formułując swój kanon św. Wincenty bez cienia wątpliwości nie zamierzał stosować go w sensie ekskluzywnym, ponieważ w tym samym dziele otwarcie uznaje, a nawet wysoce pochwala, rozwój wiary drogą stopniowego przedstawiania odwiecznej prawdy na sposób bardziej precyzyjny i zrozumiały.

Należy ponadto dodać, że św. Wincenty nie interpretował swego kanonu, nawet w jego znaczeniu afirmatywnym, jako wymagającego absolutnej jednomyślności; tym bardziej nie czynił z niej warunku determinującego przyjęcie lub odrzucenie doktrynalnych orzeczeń żywego magisterium Kościoła. Jakiekolwiek odwołania, jakie czyni doń w tym aspekcie sekta starokatolicka są całkowicie chybione i pozbawione znaczenia.

Zdziwienie może, oczywiście, budzić fakt, że św. Wincenty nie poleca wiernym odwołania się do orzeczenia papieża. Należy jednak po pierwsze pamiętać, że jego kanon odnosi się do całkiem nowego sporu, w sprawie którego nie wydano jeszcze żadnego uroczystego orzeczenia. Pamiętajmy również, że w owym czasie doktryna o nieomylności papieża nie została jeszcze opisana w tak pełny i olśniewający sposób, jak miało to nastąpić wieki później. Katolikom obecnie dobrze znany jest fakt, iż prerogatywa nieomylności należy do samego następcy św. Piotra, wyróżnionego (choć nieodłączonego) od kolegium biskupów; żyjący w dawniejszych czasach mieli większą skłonność do uznawania nieomylności papieża jedynie w łączności z episkopatem. To w większej mierze kwestia rozłożenia akcentów” [Mons. G. van Noort, Teologia dogmatyczna, t. III, Westminster, 1961, s. 163–166].

Starokatolicy używali tej samej fałszywej interpretacji kanonu św. Wincentego, którą stosują dziś „oporowcy” (pseudotradycjonaliści) – pierwsi do odrzucenia orzeczeń Vaticanum Primum i papieskiej nieomylności, drudzy do odrzucenia Vaticanum secundum i nauk posoborowych.

Najgłośniejszy spośród starokatolickich heretyków i schizmatyków, ekskomunikowany w roku 1871 Johann Joseph Ignaz von Döllinger (1799-1890), wykorzystywał kanon św. Wincentego w dokładnie taki sam sposób, w jaki wykorzystują go dziś „oporowcy”: twierdzą, że Kościołowi wolno prawowicie nauczać jedynie tego, czego nauczano „zawsze, wszędzie i przez wszystkich”. Döllinger używa tego argumentu w swym dziele pt. Papież i sobór, opublikowanym pod pseudonimem Janus. Rok po jego wydaniu argumentację Döllingera obalił w dziele pt. Anty-Janus – Historyczno-teologiczna krytyka dzieła zatytułowanego „Papież i sobór” kardynał Józef Hergenrother. Napisał między innymi: „Kanonu św. Wincentego z Lerynu nie należy pochopnie interpretować w oparciu o pierwsze wrażenie; święty, podobnie jak inni uznani autorzy, jednoznacznie zakłada postęp nawet w zakresie Wiary”.

Podobnie interpretuje zagadnienie kardynał Johannes Franzelin, który w opublikowanym w Rzymie w roku 1875 dziele pt. De Divina Traditione et Scriptura pisze, że prawdziwe znaczenie kanonu św. Wincentego polega na tym, że apostolskość danego nauczania wystarczy potwierdzić na podstawie spełnienia jednego tylko warunku: albo starożytności – albo jednomyślności w Kościele w danym czasie.

Ani kardynał Franzelin, ani monsignor van Noort nie twierdzą, że Kościół może nauczać, czego papieżowi lub biskupom żywnie się podoba. Oczywistym jest, że doktryna musi zawierać się w starożytnym depozycie Wiary powierzonym przez Pana Jezusa apostołom. Lecz prawo decydowania o tym, czy dane nauczanie należy do depozytu wiary, nie należy do każdego wiernego z osobna po ogłoszeniu tego faktu (a posteriori). To, co Kościół podaje do wierzenia, ma Boską gwarancję przynależności do depozytu wiary (jeśli jest nieomylne) lub przynajmniej zgodności z nim (jeśli nieomylne nie jest).

Możemy zatem stwierdzić, że powszechność w czasie nie stanowi kryterium a posteriori, które mógłby stosować wobec nauczania Kościoła każdy katolik z osobna już po tym, jak dane orzeczenie zostało ogłoszone; w takim wypadku nasze osobiste (i w oczywisty sposób nie-nieomylne!) przekonanie o przynależności danego nauczania do depozytu Wiary stawałoby się warunkiem, od którego zależy przyjęcie przez nas owej prawdy. Zgodność danej prawdy z Tradycją jest raczej skutkiem tego, że w danym momencie naucza się jej powszechnie w przestrzeni („wszędzie […] przez wszystkich”). Oceniając, czy dane nauczanie podane nam do wierzenia przez prawowitą katolicką hierarchię w jedności z papieżem, należy przyjąć czy też nie, niezbyt na miejscu wydaje się podawanie jako warunku zawartości owego nauczania, ponieważ skutkowałoby to błędnym kołem w rozumowaniu. Wymagałoby to od nas, byśmy dysponowali aparatem poznawania prawdy niezależnie od prawowitej katolickiej władzy nauczycielskiej – i to z wyprzedzeniem. Stanowisko przyjęte przez „oporowców” sprowadza magisterium Kościoła do organu zajmującego się powtarzaniem tego, co już jest wiadome, cieszącego się bezużyteczną pseudonieomylnością, którą można uznać, jeśli promulgowana prawda wyda się oceniającym to, cóż… poprawna. [A zatem ostatecznym kryterium oceny nauczania Kościoła jest w tym ujęciu poszczególny człowiek – idea to protestancka w czystej postaci]. Tym rodzajem „autorytetu” i „nieomylności” cieszą się jednak przecież wszyscy, nawet protestanci, poganie oraz ateiści – wszak wedle pojęcia „oporowców” ludzie owi również są nieomylni i należy ich słuchać, gdy tylko to, co mówią, zostanie uznane za godne zaufania, nieprawdaż?

Pseudotradycyjni „oporowcy” postawili wszystko na głowie. Kościół daje gwarancję, że jeśli wszyscy rozsiani po całym świecie biskupi w jedności z papieżem nauczają czegoś jako należącego do Bożego objawienia dziś, jest to nie tylko wiążące w sumieniu, lecz również nieomylne i siłą rzeczy stanowi część depozytu Wiary. Oznacza to, że w ogłoszoną prawdę wierzono i nauczano jej już wcześniej, choć niekoniecznie w sposób bezpośredni, a być może bardziej zawoalowany.

Wiemy z pewnością, że nauczanie takie należy do depozytu Wiary, właśnie dlatego, że biskupi przedstawiają je w jedności z papieżem w dowolnym momencie. Tak działa Kościół – Kościół, który Pan Jezus ustanowił bezpiecznym i nieomylnym przewodnikiem naszych dusz, „filarem i utwierdzeniem prawdy” (1 Tm 3, 15), „[a]byśmy już nie byli dziećmi chwiejącemi się, i nie byli uniesieni od każdego wiatru nauki przez złość ludzką, przez chytrość na oszukanie błędu” (Ef 4, 14).

Odwołajmy się do nauki papieży. Leon XIII pisze w encyklice Sapientiae christianae:

„Jeżeli zaś teraz mamy pociągnąć granice owego poddania woli, to niechaj nikt nie sądzi, że Pasterzom Kościoła, a zwłaszcza rzymskiemu Papieżowi należy być posłusznym jedynie tylko co do spraw należących do prawd wiary, których odrzucanie jest kacerstwem. Nie byłoby nawet i to wystarczającym, gdyby kto tylko i na te nauki całkowicie się godził, których jeszcze nie zatwierdzono uroczystym wyrokiem, ale które jako objawienie Boskie przedstawia nauka Kościoła, o których Sobór Watykański mówi, że muszą zostać utrzymane «w wierze Boskiej i katolickiej». Prócz tego wszystkiego bowiem jest to obowiązkiem chrześcijan, aby się w ogóle dali pouczać i prowadzić przez Biskupów, a zwłaszcza przez rzymskiego Papieża. Rzecz sama mówi za siebie, że chodzi tu o coś zupełnie naturalnego. To bowiem, co zawiera objawienie Boskie, dotyczy częścią Boga, częścią ludzi, częścią zaś rzeczy koniecznych ku wiecznemu zbawieniu ludzkości. Kościół wydaje rozporządzenia według prawa Boskiego tak w materiach wiary, jak i co do tego, co mamy czynić w ogóle, a rzymski Papież odnośnie rozporządzenia wydaje dla całego Kościoła. Dlatego też musi być przedstawionym powadze i uznaniu Papieża, co zawiera właściwie objawienie Boskie, które z nauk są z nim w zgodzie, a które od niego odstępują; Papież też jedynie może wykazać, co jest dozwolonym, a co niedozwolonym; co mamy czynić, a czego czynić nie wolno, jeżeli pragniemy dostąpić wiecznego zbawienia; inaczej Papież nie mógłby dla ludzi być niewątpliwym i pewnym tłumaczem słowa Bożego, nie mógłby on też być dla nich wytrawnym przewodnikiem w wędrówce doczesnego życia” [Leon XIII, Sapientiae christianae, n. 24].

Pius XI w encyklice Casti connubii:

„Żeby zatem nie jakieś zmyślone ani zniekształcone prawo, lecz prawdziwe i istotne prawa Bożego poznanie oświeciło umysły i kierowało obyczajami, do uległości i ochotnego posłuszeństwa wobec Boga trzeba dodać pokorne posłuszeństwo także wobec Kościoła.
Sam bowiem Chrystus Pan ustanowił Kościół nauczycielem prawdy także w tych sprawach, które odnoszą się do ujęcia i uporządkowania obyczajów, chociaż dużo w tych sprawach i ludzkiemu rozumowi jest dostępne. Jak bowiem Bóg przy naturalnych prawdach wiary i obyczajów do światła rozumu dodał objawienie, aby istotną prawdę «w dzisiejszych także warunkach społeczeństwa ludzkiego wszyscy łatwo z całą pewnością i bez domieszki błędów poznać mogli», tak w tym samym celu uczynił Kościół stróżem i nauczycielem całej prawdy o wierze i obyczajach; wierni przeto powinni go słuchać, aby uchronić się od omyłek rozumu i skażenia obyczajów. Żeby nie pozbawić się pomocy Bożej tak łaskawie udzielonej, koniecznie okazać winni to posłuszeństwo nie tylko uroczystym orzeczeniem Kościoła, ale także w pewnej mierze konstytucjom i dekretom, osądzającym i potępiającym jakieś opinie jako niebezpieczne lub przewrotne.
Niech więc wierni mają się na baczności, by także w zagadnieniach małżeńskich, szeroko dziś omawianych, nie ufali zbytnio własnemu sądowi i fałszywie pojętej wolności rozumu, czyli tzw. «autonomii» uwieść się nie dali. Nie można bowiem pogodzić z mianem prawdziwego chrześcijanina, by ktoś tak zuchwale rozumowi swemu ufał, że niczego za prawdę uznać, nie chce, czego sam z istoty rzeczy nie poznał, a Kościół, powołany przez Boga do nauczania i rządzenia wszystkich narodów, uważał za mniej obeznany w nowoczesnych kwestiach i prądach albo z uległością przyjmował tylko te prawdy, które Kościół, jak wspomnieliśmy, uroczyście ogłosił, jak gdyby poza tym wolno mu było słuszne mieć przekonanie, że pozostałe dekrety: albo błędy zawierają, albo też względami prawdy i obyczajów nie dość są uzasadnione. Przeciwnie, znamieniem jest prawdziwego chrześcijanina, uczonego czy nieuczonego, że we wszystkich sprawach wiary i obyczajów chętnie kieruje i orientuje Świętym Kościołem Bożym przez Najwyższego Pasterza jego, Rzymskiego Papieża, którym znowu kieruje Pan Nasz, Jezus Chrystus” (Pius XI, Casti connubii, nn. 103–104).

Poważne błędy rozpowszechniane obecnie przez „oporowców” powodują, że wiele osób uważających się za prawdziwych i tradycyjnych katolików straciło z pola widzenia tę prawdę, że Kościół katolicki, założony przez Pana Jezusa, jest piękny: „nie mający zmazy albo zmarszczki, albo czego takowego”, lecz „święty i niepokalany” (Ef 5, 27). To Jego Oblubienica, niepokalana, godna całkowitego zaufania, zawsze prowadząca swoje dzieci bezpiecznie do wiecznego mieszkania. Aby wiernie spełniać to zadanie, cieszy się „doskonałą i wieczną wolnością […] od błędu i herezji” (Pius XI, Quas primas, n. 22).

Głoszona przez „oporowców” błędna interpretacja kanonu św. Wincentego nie tylko wypacza katolicką prawdę, lecz pomaga przetrwać sekcie Novus Ordo, która cieszy się wiarygodnością o tyle, o ile powszechnie uważa się jej przywódców za prawowitych hierarchów Kościoła katolickiego i następców apostołów. Okazuje się zatem, że pseudotradycjonaliści nie są dla modernistów żadnym zagrożeniem, ponieważ bez przerwy deklarują, że modernistyczna nierządnica jest w istocie oblubienicą Chrystusa – „opierają się” jedynie jej nieczystości!

Raz jeszcze: wszystko powyższe nie oznacza, że Kościół może nauczać tego, co mu się żywnie podoba – nawet herezji – a my mamy to potulnie przyjmować. Oznacza to zgoła coś innego: że Kościół ma Boską gwarancję, iż nie sprowadzi swych dzieci na manowce, nawet jeśli dany element jego nauczania nie zostaje podany do wierzenia jako nieomylny. Ta obserwacja winna napełniać nas miłością, wdzięcznością, dawać nam poczucie spokoju i skłaniać ku pobożności; Kościół jest prawdziwie Nauczycielem z Bożego nadania, nauczycielem wszystkich wiernych: niekiedy nieomylnym, lecz zawsze autorytatywnym; nie ma mowy o sprzeciwie wobec magisterium – nie jest ów sprzeciw również żadną miarą potrzebny.

Koncept „oporowców” polegający na tym, by Stolica Apostolska potrzebowała samozwańczej teologicznej „niańki”, korygującej błędy w jej nauczaniu, jest niepraktyczny, niedorzeczny i sprzeczny z nauką Kościoła o samym sobie.

Podsumowując: święty Wincenty z Lerynu, za aprobatą Kościoła, podaje dwie podstawowe zasady, które pozwalają nam rozpoznać prawowierność danego nauczania w zakresie spraw, na temat których Stolica Apostolska definitywnie się [jeszcze] nie wypowiedziała: prawdziwe jest to, czego zawsze nauczano i w co zawsze wierzono w przeszłości (powszechność w czasie) – jak również to, czego nauczali i w co wierzyli wszyscy (powszechność w przestrzeni). Każdy z tych warunków z osobna wystarcza, by stwierdzić prawdziwość danej doktryny.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *